Organizacja adaptacji w roku szkolnym 2010/2011 - Przedszkole Niepubliczne „Cypisek”
23 - 31 sierpień 2010

Porządek spotkania
1. Powitanie gości
2. Autoprezentacja pań pracujących w grupie
3. Przedstawienie przez rodziców informacji zawartych w Ankiecie informacyjnej o dziecku (rodzice zostawiają w przedszkolu u nauczycielki grupy wypełnioną ankietę)
4. Rozmowa z rodzicami nt. „Co zrobić aby ich pociecha jak najłagodniej przeżyła stres rozstania i lekko zniosła proces adaptacji” (z wykorzystaniem referatu nt. „Dziecko idzie do przedszkola”)
5. Przedstawienie „Programu adaptacji” opracowanego przez nauczycielkę grupy realizowanego w przedszkolu od: 23.08.2010r od godz 10:00-13:00 w tym:
    godz.10:00-12:00- zabawy integracyjne w sali zabaw
    godz.12:00-13:00- zabawy na powietrzu.

Dziecko idzie do przedszkola

Rozwój dziecka dokonuje się w kontekście środowiskowym. Pierwszym i przez długi czas jedynym środowiskiem, w którym wzrasta i rozwija się dziecko jest jego rodzina. Gdy dziecko kończy dwa lata wpływy rodziny zostają uzupełnione wpływami przedszkola.
Każda zmiana w życiu człowieka przynosi ze sobą przeżycia ciekawe, radosne, pożądane, ale czasami też bolesne i trudne. Takim ważnym momentem w życiu dziecka jest z pewnością przekroczenie po raz pierwszy progu przedszkola. Wiele matek, oddających swoje dzieci po raz pierwszy do przedszkola, przeżywa różnego rodzaju niepokoje i obawy, zauważa zmiany w zachowaniu dzieci, i nie wie jak przyjść im z pomocą. Przedszkole jako profesjonalne środowisko wychowawcze może udzielić rodzinie wychowanka wsparcia. Niezwykle korzystnym rozwiązaniem jest zapobieganie trudnościom w procesie adaptacji. Zadaniem przedszkola jest włączenie rodziny poprzez odpowiednie jej przygotowanie do udzielenia wsparcia i pomocy dziecku w jego adaptacji do nowego środowiska społecznego.
Trudności w przygotowaniu się dzieci do przedszkola mają różny stopień nasilenia i różny czas trwania. Wiążą się one z zagrożeniem poczucia bezpieczeństwa, któremu towarzyszy lęk, niepokój przed samotnością, z brakiem oparcia w osobach bliskich, przytłaczająca ilością nowych bodźców, niemożnością sprostowania trudnym sytuacjom. Dwu, trzylatek nie wie jeszcze, że  może to wszystko otrzymać od innych osób. Potrzebny jest mu czas i doświadczenia, aby uporać się z tym problemem. Jeżeli dziecko ma swoja ulubioną rzecz i zabierze ją do przedszkola, to udaje się w ten sposób zmniejszyć stres i cierpienie, jakiemu ono podlega.
Akceptacja przez dziecko nowej rzeczywistości zależy w pewnej mierze od akceptacji i pozytywnego nastawienia rodziców. Jeśli rodzice akceptują wychowawców, ich metody pracy i samo przedszkole, to zwiększa się akceptacja nowej sytuacji przez dzieci.

W okresie adaptacji dziecko przystosowuje się do:
- warunków nowego otoczenia i wymagań związanych ze sposobem korzystania z urządzeń i wyposażenia
- nauczycielki i innych pracowników
- przebywania w licznej grupie rówieśników
- wymagań w zakresie czynności samoobsługowych
- nowego trybu życia, nowego rozkładu dnia
- innej niż w rodzinie pozycji społecznej, w przedszkolu jest jednym z wielu, co ogranicza możliwości kontaktów z nauczycielką i prowadzi do poczucia niepewności i osamotnienia

Złagodzenie trudności dzieci w przystosowaniu się do przedszkola wymaga wzbogacenia pozytywnych doświadczeń i kontaktów z dorosłymi i rówieśnikami w środowisku rodzinnym, a tym samym  zmniejszenie zależności emocjonalnej dziecka od rodziców, rozwijanie jego samodzielności szczególnie w zakresie czynności samoobsługowych,  zapewnienia w pierwszym kontakcie dzieci z przedszkolem takich sytuacji, które dostarczyłyby pozytywnych doświadczeń i  przeżyć. Dlatego też ważna sprawą jest wstępna adaptacja dziecka do warunków przedszkola.

Proces wstępnej adaptacji ma na celu:
- ułatwienie dzieciom startu przedszkolnego
- obniżenie leku przed rozstaniem z rodzicami, a także obniżenie lęku rodziców związanego z koniecznością oddania dziecka pod opiekę personelu przedszkola
- skrócenie czasu pobytu dziecka w przedszkolu w czasie adaptacji
- integracja ze środowiskiem przedszkolnym
- uświadomienie rodzicom potrzeb emocjonalnych dziecka
- nawiązanie więzi emocjonalnej między dzieckiem a nauczycielem i grupą.

Proces adaptacji przynieść może korzyści zarówno dziecku, rodzicom jak i przedszkolu.  Jest to dobry moment rozpoczęcia współpracy pedagogicznej z rodzicami, ponieważ przejawiają oni zainteresowanie tym, co będzie działo się z ich dzieckiem w przedszkolu. Dziecko poznaje nowe otoczenie w poczuciu bezpieczeństwa. Rodzice mają możliwości do wyjaśniania swoich wątpliwości, zastrzeżeń, otrzymują wskazania jak przygotować dziecko do zmiany. Mają także możliwości bliższego poznania wielu aspektów rozwoju swojego dziecka i konsultowania z nauczycielami obserwacji. Przedszkole uzyskuje informacje zwrotną o oczekiwaniach rodziców.
Organizowanie kontaktów przedszkola z rodziną ma na celu ujednolicenie oddziaływań i uniknięcie sprzecznych wpływów oraz niesienie pomocy rodzinie w kierowaniu rozwojem dziecka.
Adaptacja ma olbrzymie znaczenie, ponieważ jest to mechanizm, z którego korzystamy przez całe życie. Dziecko przystosowując się do przedszkola, ma do opanowania wiele złożonych zadań, dlatego my dorośli musimy mu w tym pomóc.

Adaptację ułatwia:
- pozytywne myślenie o placówce (zaufanie do personelu)
- poznanie placówki przez dziecko
- pozytywne doświadczenie przebywania dziecka bez mamy- z innymi dorosłymi
- umożliwienie kontaktów z innymi dziećmi
- usamodzielnienie dziecka
- jasne ustalenie reguł i konsekwencja w ich przestrzeganiu ( kto, gdzie, kiedy, dlaczego)
- stopniowe przyzwyczajanie dziecka do placówki ( krótki czas pobytu, bez posiłków, leżakowania, towarzyszenie dziecku)
- akceptacja dziecka i zrozumienie jego stresu, wspieranie dziecka
- okazywanie spokoju, poczucia bezpieczeństwa podczas rozstania
- czas na bycie z dzieckiem po odebraniu z przedszkola
- ujednolicenie rytmu życia w przedszkolu i domu

Adaptację utrudnia:
- brak zaufania do placówki, podejrzliwość wobec personelu
- wyrzuty sumienia, niepokój, lęk, poczucie zagrożenia
- nieznajomość placówki
- brak jasnych reguł, zmienność
- traktowanie dziecka przedmiotowo
- brak doświadczeń społecznych w kontaktach z innymi dorosłymi i dziećmi
- nadopiekuńczość, wyręczanie dziecka w czynnościach związanych z samoobsługą
- złe przyzwyczajenie dziecka (np. zasypianie z dzieckiem, karmienie piersią przed snem)
- rzucanie na głęboka wodę – (pobyt dziecka w przedszkolu w pełnym wymiarze godzin)
- straszenie przedszkolem, paniami
- pośpiech, zdenerwowanie, spóźnianie- (brak czasu na rozmowę z dzieckiem)
- brak zrozumienia dla trudnych zachowań dziecka

Każde dziecko ma indywidualną drogę rozwojową, każde musi przejść przez okres adaptacji w nowym środowisku. To od nas dorosłych zależy, jak długo on będzie trwał. Wszyscy chcemy aby wychowywane przez nas dzieci były radosne i wesołe, mądre i dobre, kochane i kochające.

Mgr Barbara Kosińska
Dyrektor Przedszkola Niepublicznego Cypisek

Literatura dla nauczycieli i rodziców

ADAPTACJA
1. Sutkowska M. „Nowe nie musi być obce” – Edukacja w przedszkolu, Dr. Josef Raabe, Warszawa 1999
2. Sochaczewska J. „Czynniki warunkujące przystosowanie dziecka do przedszkola”, Gruszczyk- Kolczyńska E., Zielińska E. „Płaczę i rozpaczam, gdy muszę iść do przedszkola- o kłopotach adaptacyjnych dzieci i o tym w jaki sposób można je zmniejszyć”, Wychowanie w przedszkolu nr 10 r. 2000
3. Gruszczyk- Kolczyńska E, „Kłopoty adaptacyjne dzieci do przedszkola i jak można im zaradzić”, Raabe- Edukacja w przedszkolu 1998r.
4. Lubowiecka J. „Przystosowanie psychospołeczne dziecka do przedszkola” WSiP, Warszawa 2000
5. Polańczyk A. „ Jak pomóc dziecku przekroczyć próg przedszkola?” Raabe- Management w przedszkolu, Wrzesień 2000
6. Bronisławska M. „Uśmiech ma twarz dziecka”, Wychowanie w przedszkolu nr 7, 2001r
7. Florek A. „Przedszkole dobre dla dziecka”, Management w przedszkolu Dr Josef Raabe, Warszawa 1998